Suy niệm

Maria Mácđala — Người Được Gọi Tên

Maria Mácđala — Người Được Gọi Tên

Thánh Luca nhắc đến bà bằng một câu ngắn đến mức người ta dễ lướt qua như gió lướt trên mặt nước: giữa danh sách những phụ nữ theo chân Thầy, có Maria gọi là Mácđala, người đã được trừ khỏi bảy quỷ. Chỉ vậy. Một mệnh đề phụ, khép nép bên lề trang sách, không đám đông, không tiếng kêu la, không cảnh bầy heo lao xuống vực. Nhưng con số bảy trong ngôn ngữ Kinh Thánh chưa bao giờ chỉ là con số; bảy là sự tròn đầy, là toàn thể, là trọn vẹn — và "bảy quỷ" nghĩa là bóng tối đã chiếm lấy trọn vẹn ngôi nhà linh hồn bà, không chừa lại một góc nào còn thuộc về bà nữa. Đó là hình phạt tàn nhẫn nhất của khổ đau: nó không dừng ở chỗ hành hạ, nó còn xóa tên. Người ta thôi gọi bà là Maria, chỉ còn gọi bà bằng chính căn bệnh của bà.

Nhiều thế kỷ qua, người ta lại khoác lên vai bà tấm áo của một cô gái điếm hối cải — một nhầm lẫn khởi đi từ một bài giảng thế kỷ thứ sáu, chứ Tin Mừng thì tuyệt nhiên không nói một chữ nào như thế. Và khi trả lại sự thật cho bà, câu chuyện chẳng những không nghèo đi mà còn sáng lên: bà không phải kẻ tội lỗi được thứ tha, bà là người đau khổ được giải thoát. Bởi cái xiềng nặng nhất trói buộc kiếp người đâu phải bao giờ cũng là tội; lắm khi đó là nỗi sợ, là bệnh tật, là bóng tối trong tâm trí — những thứ ta chẳng hề chọn mà vẫn phải mang suốt một đời.

Điều lạ lùng là Luca không buồn kể lại phép lạ. Ông viết như thể đó là chuyện hiển nhiên, gần như bình thường. Có lẽ chính đó là dụng ý: với Thiên Chúa, việc trao trả một con người về lại cho chính mình chẳng phải kỳ tích cần phô trương — đó đơn giản là điều Người vẫn làm, lặng lẽ, như ánh sáng vẫn làm với bóng tối mỗi rạng đông.

Rồi bà ở lại. Và chính chỗ ấy mới làm nên tầm vóc của bà. Khi Thầy bị bắt, các môn đệ tan tác như bầy chim trúng đạn; Phêrô ba lần chối bên đống lửa. Nhưng dưới chân thập giá, giữa cái im lặng khủng khiếp của một chiều thứ Sáu, bà đứng đó — không quyền lực, không thể làm gì được, chỉ đơn thuần là có mặt. Và sáng sớm ngày thứ nhất trong tuần, khi trời còn chưa rạng, khi mọi hy vọng đã bị niêm phong sau tảng đá, bà lại lần ra mộ, chỉ để xức dầu cho một xác chết. Tình yêu của bà không tính toán, không cần lý do, không đợi triển vọng. Kẻ được tha nhiều thì yêu mến nhiều — bà chẳng cần ai giảng cho điều ấy, vì bà đã sống nó bằng chính thân xác mình.

Ngoài mộ, bà khóc. Bà tưởng Người là người làm vườn — một chi tiết đẹp đến nao lòng, bởi con người cũng từng đánh mất Thiên Chúa trong một khu vườn thuở ban sơ. Bà hỏi xin xác Thầy, như thể một người đàn bà yếu ớt có thể vác nổi một tử thi. Và Đấng Phục Sinh không giảng một bài, không chứng minh một điều gì. Người chỉ thốt lên một tiếng: "Maria." Chỉ một cái tên. Và lập tức bà nhận ra.

Đó là tất cả câu chuyện, gói trọn trong hai chữ. Bảy quỷ đã xóa sạch bà, biến bà thành vô danh, thành một trường hợp, một triệu chứng. Còn Đức Kitô — trước hết ở Galilê và sau cùng bên ngôi mộ trống — trả lại cho bà cái tên của chính mình. Người không chữa lành một đám đông; Người gọi một con người. Rồi kỳ diệu hơn nữa, Người sai bà đi báo tin cho các Tông đồ, để người đàn bà từng bị bóng tối chiếm trọn ấy trở thành Apostola Apostolorum — Tông đồ của các Tông đồ, môi miệng đầu tiên loan báo Phục Sinh.

Còn tôi, điều gì đang chiếm chỗ trong tôi đến độ tôi đã quen mà tưởng nó là mình? Và giữa muôn vàn tiếng gọi tôi bằng chức danh, bằng lỗi lầm, bằng thất bại — tôi có còn nghe được một Tiếng gọi tôi bằng chính tên riêng của mình không?